नेपाल अहिले इतिहासकै सबैभन्दा भीषण मोडबाट गुज्रिरहेको अवस्था छ । दशकौंको राजनीतिक संघर्ष, आन्दोलन, र नेतृत्व परिवर्तनपछि पनि जनताको अपेक्षाअनुसार सुशासन र जनहीतमा आधारित प्रणाली निर्माण हुन सकेको छैन ।
हरेक आन्दोलनले नयाँ आशा र भरोसा बोकेको थियो । तर ती सबै अपेक्षाहरू फेरि फेरि धोका मात्रै बने। राजनीतिक परिवर्तनहरू भए । राजतन्त्रको अन्त्य भयो, गणतन्त्र आयो, नयाँ संविधान बन्यो । तर शासकीय चरित्र कहिल्यै जनमुखी बन्न सकेन।
जेन जी जस्तो नयाँ पुस्ताले उठाएको आवाज र आँधीबेहरीले देश अब पुराना शैलीका नेताहरूबाट होइन, इमानदार, निष्पक्ष र देशभक्त नेतृत्वबाट मात्र अगाडि बढ्न सक्छ भन्ने कुरा छलङ्ग देखाइदिएको छ । भ्रष्टाचारका विरुद्ध उठेको यो आन्दोलनले दोस्रो दिनमै भ्रष्ट नेताहरूलाई घुँडा टेकाएको दृश्य, जनतामा कति शक्ति हुन्छ भन्ने कुराको प्रमाण थियो।
तर, आन्दोलनले नतिजा प्राप्त गरि सकेपछि पनि सार्वजनिक सम्पत्तिमा निरन्तर क्षति पुगिरहनु, सरकारी संयन्त्रहरूको निष्क्रियता, र सुरक्षाकर्मीहरूको मूकदर्शक भूमिकालगायतले अझै पनि प्रणालीभित्र गहिरो समस्याहरू रहेको कुरालाई उजागर गरिरहेको छ।
पहिलो दिनमा विद्यार्थिहरुको टाउको र छातीमा ताकी ताकी गोली हान्नु र स्थितिलाई झन गम्भीर बनाउनु र दोस्रो दिन मूकदर्शक बन्नुले यो कसैले नियोजित ढंगबाट प्रयोग गरिरहेको त छैन भन्ने कुरामा थप शंका उब्जाएको छ ।
र आज, नेपालजस्तो अस्थिर र दिशाहीन अवस्थामा रहेको मुलुकलाई पुनः स्थायित्व, विश्वास र मार्गदर्शन दिन सक्ने नेतृत्व चाहिएको छ भने त्यो नेतृत्व डा. सन्दुक रूइतजस्तो निष्पक्ष, राष्ट्रवादी र मानवतावादी व्यक्तित्वले मात्र दिन सक्छन्।
प्रधानमन्त्रीले राजीनामा दिएपछि पनि नेपाली सेनाले किन समयमै अवस्था नियन्त्रणमा लिन सकेन ? किन सिंहदरबार र सर्वोच्च अदालत जल्दासम्म तीन सय मिटर परबाट हेरिरह्यो ? यो त्यही सेना हो, जसले इतिहासमै दरबार हत्याकाण्डजस्तो घटनामा पनि मौन बस्यो।
नेपाली सेनाले कसको निर्देशन कुरेर बस्यो ? नेपाली सेनाले आखैँ अगाडि देश खरानी भएको हेरेर बसिरह्यो । प्रधानसेनापतिले राष्ट्रपतिको राजीनामा मागेको भन्ने अपुष्ट समाचारहरू पनि आइरहेका छन् । यदि यो साँचो हो भने अवस्था थप गम्भीर हुने देखिन्छ ।
अहिलेसम्म राष्ट्रपतिलाई सार्वजनिक नगर्नुले पनि आर्मीको भूमिका शंकास्पद छ भन्ने आकलन गर्न सकिन्छ ।
देश अस्थिरता भएको अवस्थामा विदेशी स्वार्थ र हस्तक्षेपको सम्भावना झनै बढ्छन् । यति संवेदनशील अवस्थामा राष्ट्रको बागडोर कसको हातमा दिने भन्ने निर्णय अत्यन्त सोचविचारसहित हुनुपर्ने हुन्छ। किनभने, आजसम्म नेपालका उच्च तहका अधिकतर पदहरू राजनीतिक नियुक्तिका आधारमा भरिएका छन्।
उनीहरू वा त कुनै राजनीतिक दलको सिफारिसमा पुगेका छन्, वा दलहरूसँग गहिरो सम्बन्ध भएका छन्। सुप्रसिद्ध न्यायाधीश सुशीला कार्की पनि कुनै दलसँग नजिक थिइन् भन्ने कुरा जनताले बुझ्ने समय आइसकेको छ।
तर, एउटा नाम छ, जसले देशभित्र मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै नेपालको पहिचान बनाएका छन् । जसको नाम हो डा. सन्दुक रूइत ।
विश्वभर नेत्र उपचारको क्षेत्रमा क्रान्ति ल्याएका, हजारौंको आँखा उज्यालो बनाउने काम गरेका डा. रूइत अहिलेसम्म कुनै पनि राजनीतिक दलसँग प्रत्यक्ष सम्बन्धमा देखिएका छैनन्। उनी पेशागत, नीतिगत र नैतिक दृष्टिकोणबाट पूर्णतः स्वच्छ छन्।
र आज, नेपालजस्तो अस्थिर र दिशाहीन अवस्थामा रहेको मुलुकलाई पुनः स्थायित्व, विश्वास र मार्गदर्शन दिन सक्ने नेतृत्व चाहिएको छ भने त्यो नेतृत्व डा. सन्दुक रूइतजस्तो निष्पक्ष, राष्ट्रवादी र मानवतावादी व्यक्तित्वले मात्र दिन सक्छन्।
देश बचाउने हो भने, अबको अन्तरिम प्रधानमन्त्री डा. रूइत हुनुपर्छ। जुन नेतृत्वले न कुनै स्वार्थ देख्छ, न कुनै दलको बिल्ला बोकेको छ।
(लेखक भुजलेको निजी विचार हो ।)
Discussion about this post