प्रयोगात्मकसँगै व्यवहारिक शिक्षामा केन्द्रित फुजिसान सगरमाथा

इटहरी : इटहरी १९ मा रहेको फुजिसान सगरमाथा बोर्डिङ स्कुलमा कक्षा ८ मा अध्ययनरत सुम्निमा राई कहिलेकाहीँ घरको काम गर्थिन् ।

घरमा साग, सब्जी केलाउने र खाना बनाउन सघाउने गरेकी उनले यसको उत्पादनबारे भने जानकारी थिइनन् । घरको काम गर्न अभ्यस्त भइनसकेकी उनी विद्यालयमा साथीहरूसँगको सहकार्यमा भने अहिले उत्पादनमासमेत समय दिइरहेकी छन् ।

विद्यालयले आफ्नो पाठमा रहेको र विषयवस्तुमा केन्द्रित रहेर प्रयोगात्मक शिक्षा दिदाँ आफूले थप नयाँ कुरा सिकेको उनले बताइन् ।

‘विद्यालयमा एउटा युनिटी हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘किताबमा पढेकोभन्दा प्राक्टिकल गर्दा धेरै सिक्ने अवसर मिल्यो ।’

उनी प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन् । फुजिसान सगरमाथा विद्यालयले अहिले यहाँ अध्ययनरत कक्षा ६ देखि १० सम्मका विद्यार्थीलाई प्रयोगात्मक शिक्षामा जोड दिइरहेको छ । सिजनल उत्पादनमा जोड दिइरहेको विद्यालयले यहाँकै विद्यार्थीहरू नै फिल्डमा खटिरहेका हुन्छन् ।

कक्षा ८ कै समन्था श्रेष्ठ भन्छिन्, ‘हामीले खेतमा बीउ राख्ने, धान रोप्नेदेखि अहिले साग, सब्जी रोप्नेसम्म गरिरहेका छौँ । विज्ञान विषयमा रहेको पाठमा केन्द्रित भएर प्राक्टिकल गरेका हौँ ।’

९ कक्षामा अध्ययनरत आन्सिब राईले घरको कामभन्दा स्कुलमा युनिटी बनाएर गरेको काम व्यवहारिक जीवनमा प्रभावकारी भएको बताए । ‘कहिल्यै नगरेको काम पनि स्कुलमा सिकिन्छ,’ उनले भने, ‘किताबमा पढेर मात्रै भन्दापनि काम गरेर सिकिन्छ । साइन्सको टेक्नोलोजीबारे पनि धेरै ज्ञान भयो ।’

विद्यालयका प्रबन्ध निर्देशक राकेश श्रेष्ठले विद्यार्थीहरूलाई प्रयोगात्मकसँगै व्यवहारिक शिक्षामा फोकस गरिएको बताए ।

‘विद्यार्थीहरूमा प्रयोगशाला होस् भन्ने किसिमबाट यो कार्यक्रम गरेका हौँ,’ उनले भने, ‘हामीले हरेक समयमा सिजनल उत्पादनमा विद्यार्थीलाई केन्द्रित गराएका छौँ । जबकि, किताबमा उल्लेख भएको कुरा प्राक्टिकलमार्फत व्यवहारमा लागू होस् ।’

उनले किताबमा उल्लेख भएको कुरा ज्ञान प्रदान गर्ने उदेश्यले विद्यालयको आफ्नै जमिनमा प्रयोगात्मक भइरहेको बताए ।

अहिले ‘हाउस’ छुट्याएर विद्यार्थीहरूले विद्यालयको डेढ कट्ठा जमिनमा साग, सब्जी, कोपी, धनियाँ, टमाटरलगायतका घरायसी सामग्रीहरू रोपेका छन् । घरमा दैनिक प्रयोग हुने सामाग्री उत्पादनसँगै यसबारे बुझाउन प्रयोगात्मक कुरालाई जोड दिइएको प्रबन्ध निर्देशक श्रेष्ठले बताए ।

विद्यालयका प्रधानाध्यापक सूर्यप्रसाद चौलागाईँले टेक्नोलोजीसँगै प्रयोगात्मक कुरामा अभ्यस्त बनाउन विद्यार्थीका निम्ति उक्त काम गरिरहेको बताए ।