इटहरी : अत्यन्तै दुर्लभ प्रजाति मानिने मन्डारिन हाँसको एउटा पोथी इटहरी उपमहानगरपालिका–२०, तरहरामा रेकर्ड गरिएको छ ।
चरा अध्ययन गर्दै आएका वाइल्डलाइफ फोटोग्राफर निशान शर्माले मङ्सिर ८ गते तरहरास्थित क्षेत्रीय कृषि अनुसन्धान केन्द्रभित्र रहेको १ नं. पोखरी आसपास उक्त चरा रेकर्ड गरेका हुन् ।
यो चराको रेकर्डले पूर्वी नेपालको जैविक इतिहास, प्रवासी चराहरूको मार्ग, र संरक्षणका लागि महत्वपूर्ण रेकर्ड रहेको बताइएको छ । प्रकृतिप्रेमी र पंक्षी संरक्षकहरूका लागि यो खुसीको खबर मानिएको छ ।
खासगरी यो चरा नेपालमा नियमित रूपमा नदेखिने सुन्दर प्रवासी प्रजाति हो।
हल्का खैरो शरीर, आँखाको वरिपरि सेतो घेरा, र पखेटामा सेतो–कालो विशेष पैटर्नले चिनिन्छ। मन्डारिन हाँसहरू सामान्यतयाः ताल, पोखरी, नदी र अन्य सिमसार क्षेत्रमा पाइन्छ। यी चराहरू प्रायः एक्लै वा सानो समूहमा हुन्छन् ।
टाउको पानीमा डुबाएर चर्न खोज्छन्, रूखहरूमा पनि बस्छन् । बलियो उडान गर्ने, राम्रो पौडी खेल्ने हुन्छन् ।
प्रकृतिविद्हरूका अनुसार यो प्रजाति प्रायः चीन र पूर्वी एसियाका ताल, नदी आसपासमा पाइन्छ। हिउँदयाममा भने कहिलेकाहीँ दक्षिणतिर सर्दै भारत र नेपालका केही भागमा पनि देखापर्ने गर्दछ।
पूर्वी नेपालका लागि यो पछिल्ला वर्षहरूको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण रेकर्ड बनेको छ ।
उक्त चराको फोटोमा देखिएको पोथी मन्डारिन हाँसको पहिचान कोशी टप्पुका पंक्षीविद् अनिश तिम्सिना र कृष्ण थापाले पुष्टि गरेका छन् । नेपालमा उक्त प्रजातिको दुर्लभता र अघिल्ला तथ्याङ्क Himalayan Nature Red Data List बाट पुष्टि गरिएको हो।
पूर्वी नेपालमा मन्डारिन हाँसको पछिल्लोपटक सन् २०२० मा सुनसरीको बर्जु तालमा एक वयस्क भाले अवलोकन गरिएको थियो।
चार वर्षपछि आएको तरहराको यो नयाँ रेकर्डले यस क्षेत्रलाई प्रजातिको सम्भावित प्रवासी मार्ग वा अस्थायी विश्रामस्थलको रूपमा देखाएको छ।
खासगरी यस क्षेत्रमा लेसर एडजुटेन्ट स्टर्क (भुँडीफोर गरुड), ग्रेट मैना, कमन पोचार्ड्स, लेसर व्हिसलिंग डक्स, ब्ल्याक बाजा, येलो बिटरन लगायतका चराले वर्षौंदेखि सफल गुँड बनाउँदै आएका छन् ।
वाइल्डलाइफ फोटोग्राफर शर्माले व्यक्तिगत रूपमा मात्र पाँच सय भन्दा बढी चराका प्रजातिहरू दस्तावेज गरिसकेका छन् ।
Discussion about this post