लकडाउनले जन्माएको ‘अनलाइन व्यापार’

इटहरी : कोरोना महामारीले देश लकडाउनमा थियो । आम मानिस घरभित्र थिए । चाहेको खाने र आवश्यकता परिपूर्ति गर्ने अवस्था पनि थिएन । त्यसैबेला इटहरीमा केही उर्जाशील युवाहरूले सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गरेर ‘इटहरी डेलिभरी सर्भिस’ अनलाइन व्यापार सुरु गरे ।

करिब दुई वर्षसम्म निःशुल्क ‘होम डेलिभरीको सर्भिस’ गरेसँगै अहिले उनीहरूले इटहरीदेखि मोरङको विराटचौकसम्म सेवा प्रदान गरिरहेका छन् । इटहरीका दीपेन थापा, सन्दीप साह र निर्दीव काफ्लेले अहिले सेवाग्राहीले चाहेको सामान ‘होम डेलिभरी’ गरिरहेका छन् ।

‘लकडाउन चैतमा भयो, हामीले साउनदेखि यो व्यापार सुरु गरेका हौँ,’ निर्दीवले भने, ‘सुरुमा हामीले फुड र बेकरीका आइटम मात्रै सुरु गरेका थियौँ, अहिले त फुडसँगै ग्राहकले चाहेको अन्य सेवा पनि दिइरहेका छौँ ।’

उनका अनुसार यो टिमले अहिले सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गरेरै व्यापार गरिरहेको छ । सामाजिक सञ्जाल फेसबुक, ह्वाट्सएप, इन्स्ट्राग्रामको माध्यमबाट उनीहरूले इटहरीसहित सुनसरीको रामधुनी, दुहबी र मोरङको विराटचौकसम्म सामान डेलिभरी गरिरहेका छन् ।

‘डेलिभरी पार्टनरको रूपमा काम गरिरहेका छौँ । ‘पिकअप एण्ड ड्रप’ पनि गरिरहेका छौँ । सुरुमा इनरुवादेखि धरानसम्म गर्यौँ,’ व्यापारको ‘स्कोप’ कस्तो छ भन्ने जिज्ञासामा उनले भने, ‘लकडाउनको समयमा हाइस्कोप थियो, अहिले चैँ अलिक कम छ । तर, ट्रेन्ड बस्दै गएको छ ।’

पूर्वमा डिजिटल मार्केट भर्खरै सुरु हुँदै गएको र काठमाडौँको मार्केटमा पहिलादेखि भएकाले पनि राजधानीसँग प्रतिष्पर्धा गर्न गाह्रो हुने सन्दीप बताउँछन् । सुरुमा फुड, बेकरी, बेभरेजलगायतका सामानको ‘डेलिभरी’ गर्दै आएपनि अहिले सेवाग्राहीले घरमा आवश्यक परेको सामान अर्डर गर्दा गिफ्ट आइटमदेखि सबै किसिमका सामान पनि ‘डेलिभरी’ गर्दै आएको साहले बताए ।

‘तपाईँले जुन कुरा रेस्टुरेन्टमा पाउनुहुन्छ, हामीले त्यही सामान बिक्री गर्ने हो,’ उनले भने, ‘रेस्टुरेन्टसँगको सहकार्यमा हामीले इटहरी क्षेत्रमा हामीले दुई वर्षसम्म ‘फ्रि डेलिभरी’ ग¥यौँ । त्यतिखेर मार्केटमा नयाँ थियौँ, मार्केटमा प्रतिष्पर्धा थियो । आँफूलाई ‘सस्टेन’ हुनका लागि पनि त्यो रणनीति अपनाएका हौँ, अहिले चैँ थोरै शुल्कमै ‘डेलिभरी’ गरिरहेका छौँ ।’

इटहरीभरी ‘डेलिभरी’ गर्दा ५० रुपैयाँसम्म र बढीमा एक सय बढी लिदैँ आएको उनले बताए ।

उनीहरूसँगै व्यापार गर्दै आएका दीपेन भन्छन्, ‘लकडाउनमा घरमा हुँद ‘खाइदिम् न त’ भन्ने चलन थियो, अहिले अनलाइनको आवश्यकता भइसकेको छ ।’

विभिन्न कार्यक्रम र बैँकमासमेत अनलाइनको माध्यमबाट ‘फुड डेलिभरी’ गर्दै आएको उनले बताए । खासगरी इटहरी सहरीकरणको रूपमा विकसित हुँदै गएकाले विदेशमा बसेर घरमा सामान ‘अर्डर’ गर्नेको संख्या बढ्दो रहेको उनी सुनाउँछन् ।

‘विदेशमा बसेर घरमा सामान अर्डर गर्नेहरूसँग सुरुमा आधा पैसा पेमेन्ट लिने र सामान पु¥याइसकेपछि पूरा पैसा लिने गरेका छौँ,’ उनले भने, ‘बढीजसो केक अर्डर हुन्छ । जन्मदिन मनाउने र सेलिब्रेसनको समयमा अझ बढी केक बिक्री हुँदै आएको छ ।’

उनकाअनुसार ब्राण्डिङ, कन्टेन्ट, डिजाइन र मार्केटिङमा लगानी गरेर अनलाइनको माध्यममार्फत व्यापार गर्दै आएकाले सेवाग्राहीले चाँडै र कम खर्चमै सामान अर्डर गर्न सक्नेछन् । उनीहरूको टिमले एक महिनामा एकदेखि डेढ लाखसम्मको व्यापार गर्दै आएका छन् ।

बिहान ८ बजेदेखि राति १० सम्म सामान ‘डेलिभरी’ हुँदै आएको छ । खासगरी फास्टफुडका सामान बढीजसो ‘अर्डर’ हुनेगरेको छ ।

‘हामीले लकडाउनमा सेफ्टीको लागि पीपीई लगाएरै सेवा दियौँ । वडा र नगरबाट स्वीकृत लिएर व्यवसाय सुरु गरेका थियौँ,’ निर्दीव भन्छन्, ‘सेवाग्राहीले लेखेको रिभ्यु र फिड ब्याकलाई पनि प्रयोग गरेर हामीले अनलाइनमार्फत व्यापार गर्दै आएका छौँ ।’

नेपालमा प्रविधिको विकास भर्खरै हुँदै आएकाले पनि सेवाग्राहीलाई सन्तुष्ट बनाउन चुनौती हुने उनको बुझाई छ । ‘जति धेरै अरुले राम्रो भन्यो, उति धेरै व्यापार हुने हो,’ उनले भने, ‘यसमा सेवाग्राहीलाई सन्तुष्ट दिलाउन पनि चुनौती छ ।’

बढीजसो सेवाग्राही युवा उमेरसमूहका रहेको उनीहरू बताउँछन् ।

नेपालमा खासगरी दराज डटकमको प्रवेशसँगै अनलाइन किनमेलले गति लिएको बताइन्छ । यसमा धेरथोर कोरोना महामारी र लडकडाउनको भूमिका पनि छ । कोरोना महामारी नियन्त्रणका लागि लकडाउन हुँदा आवतजावत ठप्प भयो ।

आममानिसले आवश्यक सामग्री किन्न अनलाइन माध्यमको प्रयोग बढाए । त्यो समय र पछि मोबाइल बैंकिङजस्ता डिजिटल भुक्तानीले पनि अनलाइन व्यापार फस्टाएको जानकारहरू बताउँछन् ।