विराटनगर : विराटनगरस्थित नोबेल मेडिकल कलेज टिचिङ्ग हस्पिटलले बालबालिकाहरूको लागि कार्डियोलोजी सेवा सुरु गरेयता पूर्वी नेपालका बिरामीहरूलाई आकस्मिक अवस्थामा उपचारको लागि पाउनुपर्ने कष्टबाट राहत मिलेको छ ।
१० जना चिकित्सकसहितको कार्डियोलोजी विभागमा पेडियाट्रिक कार्डियोलोजिष्ट डा. प्रतिमा यादव संलग्न हुनु भएपछि नोबेलको कार्डियोलोजी सेवा पूर्वी नेपालका सबै उमेरका बिरामीहरूको लागि भरपर्दो गन्तव्य बनेको हो ।
केही दिन अगाडि कमल गाउँपालिका वडा नं. ५, झापाका ५ वर्षीय आहान माझीको जन्मजात मुटुको समस्याको बिना शल्यक्रिया उपचार भएको छ । जाँचको क्रममा मुटुमा पनि समस्या देखिएपछि झापाकै एउटा अस्पतालबाट उनलाई नोबेल पठाइएको थियो ।
नोबेलमा जाँचको क्रममा उनको मुटुको महाधमनी र फोक्सो तिर जाने नशा जोडिएको देखिएको थियो । डा. प्रतिमा यादव नेतृत्वको चिकित्सा टोलीले उनको बिना शल्यक्रिया नशाबाट छाता जस्तो सामाग्री पठाएर उक्त नशा टालेको थियो ।
के हो पी. डी. ए. ?
डा. प्रतिमाका अनुसार यो एक जन्म जात मुटुको समस्या हो । गर्भमा हुँदा शिशुको मुटुमा रहेको महाधमनी र फोक्सोतिर गएको रगतको नशाबीच एउटा रगतको नशा जोडिएको हुन्छ ।
यो नशा शिशु आमाको पेटमा रहदा नभइ नहुने नशा हो । तर, शिशुको जन्म भएको ७२ देखि ९० घण्टाभित्र त्यो नशा आफैँ बन्द हुने गर्दछ । त्यो समय सम्म पनि बन्द नभएको खण्डमा १ देखी ३ महिना सम्म लाग्न सक्छ ।
तर, त्यो समय सम्म पनि नशा बन्द नभएमा त्यसले शिशुमा रुघामार्गी लागि रहने, निमोनिया हुने, स्तन पान गर्न नसक्ने, स्वास प्रस्वासमा समस्या आउने, खाना खाँदा निधारमा पसिना आउने, खेलकुद गर्दा अन्य स्वस्थ बालबच्चा भन्दा बढी थाक्ने वा खेलकुद गर्न नसक्ने, उमेर अनुसारको तौल नबढ्ने लक्षणहरु देखा पर्दछ । यो समस्याको उपचार नगरिएमा फोक्सोमा रक्तप्रवाहमा दवाव बढ्दै जाने हुन्छ । मुटुको कार्य प्रणालीमा नै असर पर्न जान्छ ।
पी. डी. ए. को उपचार के हो ?
पी. डी. ए. को उपचारको सम्बन्धमा डा. प्रतिमाले दिएको जानकारी अनुसार यो समस्याको दुई प्रकारको उपचार हुन्छ । एउटा शल्यक्रिया र अर्को बिना शल्यक्रिया गरिने डिभाईस क्लोजर ।
शल्यक्रिया गर्दा जोखिम बढी हुने, अस्पताल बसाई धेरै लाग्ने, शरीरमा शल्यक्रियाको खत बस्ने हुन्छ भने नशाबाट छाता जस्तो सामाग्री पठाई नशा टाल्ने प्रविधि पी. डी. ए. डिभाइस क्लोजर भरपर्दो र कम खर्चिलो हुन्छ । डा. प्रतिमाका अनुसार बिरामीलाई ६ देखि ८ घण्टा भोको राखेर दाहिने वा देब्रे तिघ्राको नशाबाट क्याथेटरको सहायताले छाताजस्तो सामाग्री पठाएर नशा टाल्ने गरिन्छ ।
यसरी टालिएपछि मुटुको चार वटा कोठाहरू आफ्नो सामान्य आकारमा आउने मुटुको कार्य सामान्य गतिमा हुन थाल्छ । यो प्रविधिबाट मुटुको धमनीको नशा टालेको भोलिपल्ट बिरामीलाई डिस्चार्ज गर्न मिल्छ ।
यो प्रविधि अहिलेसम्म काठमाडौंमा मात्र रहेको र उपत्यका बाहिर पूर्वी नेपालमा नोबेल मेडिकल कलेज टिचिङ्ग हस्पिटलमा रहेको डा. प्रतिमाले बताइन् ।
कार्डियोलोजी विभागमा उपलब्ध उपकरणहरू र अनुभवी जनशक्तिको कारण आकस्मिक सेवा, दैनिक ओपिडी र भर्ना गरी उपचार गर्ने बिरामीको संख्या उल्लेख्य मात्रामा हुने गरेको छ ।
Discussion about this post