धरान : धरानस्थित बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले प्राथमिक तहका स्वास्थ्यकर्मीका लागि तयार गरिएको नसर्ने रोग व्यवस्थापनसम्बन्धी पुस्तिका तथा सामग्री अद्यावधिक गर्न परामर्श कार्यशाला सम्पन्न गरेको छ।
प्राथमिक तहमै नसर्ने रोग व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले केएचडीसी कार्यक्रमले एपिडेमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा जेनेभा युनिभर्सिटी हस्पिटल र केएचडीसीको सहकार्यमा एकदिने गोष्ठी आयोजना गरेको हो।
प्रतिष्ठानका उपकुलपति प्रा.डा. विक्रमप्रसाद श्रेष्ठको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यशालामा मन्त्रालयका प्रतिनिधि, प्रदेश सरकार, स्थानीय तह तथा विषय विज्ञहरूको सहभागिता रहेको थियो।
कार्यशालाका क्रममा विशेषज्ञहरूले तयार गरिएको पुस्तिका तथा तालिम सामग्रीमा परिमार्जनका लागि सुझाव राखे।
गोष्ठीका प्रमुख निष्कर्षअनुसार नेपालमा कुल मृत्युको ७१ प्रतिशत हिस्सा नसर्ने रोगका कारण हुने गरेको र तीमध्ये लगभग २० प्रतिशतको मृत्यु अल्पायुमा हुने तथ्य प्रस्तुत गरिएको थियो।
स्वास्थ्यकर्मीका लागि विकसित सामाग्री इस्केमिक मुटु रोग, मुटुको विफलता तथा दीर्घकालीन मृगौला रोग व्यवस्थापनमा केन्द्रित छन्। संकलित सुझावका आधारमा सामग्रीलाई थप व्यवहारिक र प्रयोगमुखी बनाइने केएचडीसीले जनाएको छ।
प्रतिष्ठानका शिक्षाध्यक्ष प्रा.डा. संजीवकुमार शर्माले नसर्ने रोगहरू लक्षणरहित रूपमा विकसित हुने र एक्कासि जटिलता बढाउने भएकाले प्राथमिक तहमै शीघ्र पहिचान र नियमित व्यवस्थापन आवश्यक रहेको बताए।
उनले स्थानीय तहलाई जिम्मेवारीसहितको कार्यक्रम रूपरेखा आवश्यक पर्ने धारणा पनि राखे।
केएचडीसी कार्यक्रम सन् २००३ देखि पूर्वी नेपालमा समुदाय–केन्द्रित रूपमा दीर्घ मृगौला रोग, रक्तचाप, मधुमेह र मुटु–सम्बन्धी समस्या पहिचान तथा व्यवस्थापन गर्दै आएको छ।
हाल सन् २०२३ देखि २०२७ सम्म कार्यक्रम फुङलिङ, मेचनगर र दमक नगरपालिकामा सञ्चालन भइरहेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा मात्र १४ हजार १४६ जना उच्च जोखिममा रहेका व्यक्तिको स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
प्रतिष्ठानकी प्रवक्ता प्रा.डा. अन्जु प्रधानका अनुसार पुस्तिका परिमार्जन भएपछि प्राथमिक तहका स्वास्थ्यकर्मीलाई उपलब्ध गराइनेछ, जसले समुदायमा लुकेका नसर्ने रोगी पहिचान, जटिलता न्यूनीकरण र अकाल मृत्यु रोकथाममा सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।














Discussion about this post