हामी नवौँ वर्षमा [प्रकाशकीय]

सत्य, तथ्य र निष्पक्ष पत्रकारिताको उद्देश्यसहित ‘टाकुरा साप्ताहिक’का रूपमा सुरु भएको हाम्रो यात्रा आज नवौँ वर्षमा प्रवेश गरेको छ ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय, सुनसरीमा विधिवत् दर्ता भएर २०७४ असोज १ गतेदेखि साप्ताहिक रूपमा प्रकाशन प्रारम्भ भएको टाकुरा न्यूजले समय, प्रविधि र परिस्थितिसँगै आफ्नो स्वरूप परिवर्तन गर्दै अहिले डिजिटल पत्रकारिताको माध्यमबाट नेपाली समाजमा सूचनाको अधिकार सुनिश्चित गराउने संवाहकको रुपमा सूचना, विश्लेषण, टिप्पणी र स्वस्थ्य आलोचनात्मक सामग्री पस्किरहेको छ ।

आठ वर्षको यो यात्रा हाम्रा लागि निरन्तर सिकाइ, संघर्ष, परिवर्तन, चुनौती र विश्वासको यात्राका रूपमा रहेको छ । यस अवधिमा नेपाली समाज, राजनीति, अर्थतन्त्र, प्रविधि र सञ्चार क्षेत्रमा धेरै परिवर्तन भएका छन् । ती परिवर्तनसँगै पत्रकारिताको स्वरूप, अभ्यास र पाठकको अपेक्षासमेत बदलिएको छ । त्यही बद्लिदो परिस्थितिलाई आत्मसात् गर्दै टाकुरा न्यूजले पनि आफूलाई समयअनुकूल परिमार्जन गर्दै अघि बढ्दे प्रयास गर्दैछ ।

टाकुरा साप्ताहिकका रूपमा सुरु हुँदा छापा पत्रकारिता हाम्रो मुख्य आधार थियो । विशेषगरी स्थानीयस्तरका समाचारलाई प्राथमिकतामा राख्नु र स्थानीय मुद्दा नै राष्ट्रिय मुद्दा हुन् भन्ने हेतुले मुद्दाको उठान गर्नु हाम्रो प्राथमिकता थियो ।

समाचार सङ्कलन, लेखन, सम्पादन, मुद्रण र वितरण हुँदै पाठकको हातसम्म पुग्ने त्यस समयको पत्रकारिताको आफ्नै लय थियो । तर प्रविधिको तीव्र विकास र पाठकको सूचना उपभोग गर्ने बानीमा आएको परिवर्तनले पत्रकारिताको परम्परागत अभ्यासलाई नयाँ दिशातर्फ डो¥यायो ।

त्यसमाथि कोभिड–१९ महामारीले सञ्चार क्षेत्रमा ठूलो असर पा¥यो । आर्थिक गतिविधि खुम्चिए, विज्ञापन बजार प्रभावित भयो र छापा माध्यमको सञ्चालन झनै कठिन बन्यो । अतः त्यसको प्रभावबाट हामी पनि अछुतो रहन सकेनौँ । परिस्थितिले छापा संस्करणलाई निरन्तरता दिन नसक्ने अवस्थामा पु¥यायो । तर पत्रकारिताको यात्रालाई रोक्नु हाम्रो विकल्प थिएन । त्यसैले डिजिटल माध्यमलाई आधार बनाउँदै यात्रालाई निरन्तरता दिने निर्णय ग¥यौँ ।

आज टाकुरा न्यूज डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत पाठकसामु पुगेको छ । मोबाइलको स्क्रिनबाट क्षणभरमै समाचार पढिने समय आएको छ ।

सूचना प्राप्त गर्ने माध्यम बदलिएको छ, तर पत्रकारिताको मूल दायित्व बदलिएको छैन । माध्यम डिजिटल भए पनि सत्यको खोजी, तथ्यको परीक्षण, सन्तुलन, निष्पक्षता र जनउत्तरदायित्व पत्रकारिताका आधारभूत मूल्य नै हुन् भन्ने हाम्रो स्पष्ट मान्यता छ । खासगरी समाचार छिटो भन्दा पनि तथ्यपरक, सन्तुलित र विश्वसनीय रूपमा प्रकाशन गर्नका लागि हामी ब्रेकिङ न्यूजभन्दा पनि बहुस्रोतबाट पुष्टि भएपछि मात्रै सार्वजनिक गर्दै आएका छौँ ।

डिजिटल पत्रकारिताले समाचारलाई छिटो र व्यापक रूपमा पाठकसम्म पु¥याउने अवसर दिएको छ । पाठकले समाचार पढ्ने मात्र होइन, प्रतिक्रिया दिन, प्रश्न गर्न र आफ्ना अनुभव तथा सूचना साझा गर्न सक्ने अवस्था बनेको छ । यसले पत्रकारिता थप संवादमुखी र सहभागितामूलक बनेको छ ।

तथापि हाम्रा लागि अवसरसँगै चुनौती पनि उत्तिकै बढेका छन् ।

सामाजिक सञ्जालको तीव्र विस्तारसँगै सूचना र गलत सूचना एउटै गतिमा फैलिन थालेका छन् । अपुष्ट र भ्रामक सूचना, अतिरञ्जित शीर्षक र सनसनीपूर्ण प्रस्तुतिले पाठकलाई सजिलै प्रभावित गर्न सक्छन् ।

‘पहिला प्रकाशन गर्ने’ प्रतिस्पर्धामा ‘सही सूचना दिने’ मूल दायित्व ओझेलमा पर्ने जोखिम बढेको छ । हामी पनि यो चुनौतीबाट टाढा छैनौँ । तर, हामी यो प्रतिस्पर्धालाई गति र पहुँचको प्रतिस्पर्धाका रूपमा हेर्दैनौँ । हाम्रो लागि समाचारको विश्वसनीयता पहिलो प्राथमिकता हो ।

समाचार छिटो दिनु आवश्यक छ, तर त्यसअघि समाचार सही छ कि छैन भन्ने सुनिश्चित गर्नु अझ आवश्यक छ । कुनै सूचना अपुष्ट छ भने त्यसलाई पुष्टि नगरी प्रकाशन गर्नु पत्रकारिताको जिम्मेवारी पूरा गर्नु होइन । त्यसैले सम्भव भएसम्म स्रोतको विश्वसनीयता परीक्षण, तथ्यको पुनःपुष्टि र सम्बन्धित पक्षको धारणा समेटेर मात्र समाचार प्रस्तुत गर्ने अभ्यासलाई हामीले प्राथमिकतामा राख्दै आएका छौँ । यसैलाई निरन्तरता दिइनेछ ।

टाकुरा न्यूजले पत्रकारिताको सफलता कति जनाले समाचार हेरे भन्ने तथ्यले निर्धारण गर्दैन, कति जनाले त्यसलाई विश्वास गरे र त्यसबाट समाजमा कस्तो सकारात्मक प्रभाव प¥यो भन्ने कुराले पनि निर्धारण गर्छ । त्यसैले हामी क्लिक, भ्युज र सेयरको प्रतिस्पर्धाभन्दा पाठकको विश्वासलाई ठूलो मान्छौँ । पाठकलाई आकर्षित गर्ने नाममा तथ्यलाई तोडमोड गर्ने, विषयलाई अनावश्यक रूपमा उत्तेजित बनाउने वा अपुष्ट सामग्रीलाई समाचारको स्वरूप दिने अभ्यासबाट टाढा रहनु हाम्रो प्राथमिकता हुनेछ । हामी विश्वसनीयता, जिम्मेवारी र पत्रकारिता आचारसंहिताको विषयमा कोहीसँग, कुनै सम्झौता गर्नेछैनौँ ।

हामी स्थानीय पत्रकारितालाई ‘सानो पत्रकारिता’का रूपमा हेर्दैनौँ । नागरिकको दैनिक जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएका विषय नै लोकतन्त्रको वास्तविक परीक्षण हुन् । त्यसैले टाकुरा न्यूजले स्थानीय सवाललाई प्राथमिकतामा राख्दै राष्ट्रिय बहससँग जोड्ने प्रयासलाई आगामी दिनमा अझ विस्तार गर्नेछ ।

लोकतन्त्र बलियो हुन राज्यका निकाय पारदर्शी, उत्तरदायी र नागरिकप्रति जवाफदेही हुनुपर्छ । यसका लागि स्वतन्त्र पत्रकारिता आवश्यक हुन्छ । जुन भूमिका निर्वाह गर्न हामी कटिबद्ध छौ ।

टाकुरा न्यूज आगामी दिनमा तत्कालीन समाचारसँगै विश्लेषणात्मक, अनुसन्धानमूलक, तथ्यपरक र उपयोगी सामग्रीतर्फ पनि आफ्नो ध्यान केन्द्रित गर्ने प्रयास गर्नेछ । समाचारको गति कायम राख्दै त्यसको गहिराइ र गुणस्तर बढाउने हाम्रो प्रयास हुनेछ ।

आठ वर्ष पूरा गरेर नवौँ वर्षमा प्रवेश गर्नु हाम्रा लागि उत्सव मात्र होइन, आत्मसमीक्षाको अवसर पनि हो ।

हामीले के ग¥यौँ ? कहाँ सफल भयौँ ? कहाँ चुक्यौँ ? पाठकको अपेक्षाअनुसार कति अघि बढ्न सक्यौँ ? आगामी दिनमा अझ के गर्न आवश्यक छ ? यी प्रश्नको उत्तर खोज्दै अघि बढ्नु नै हाम्रो वार्षिकोत्सवको वास्तविक अर्थ हो ।

नवौँ वर्षमा प्रवेशसँगै हामी एउटा प्रतिबद्धता दोहो¥याउन चाहन्छौँ– समयको गति पछ्याउँदै अघि बढ्नेछौँ, तर सत्यको बाटो छाड्नेछैनौँ । प्रविधिलाई आत्मसात् गर्नेछौँ, तर पत्रकारिताको मूल्यसँग सम्झौता गर्नेछैनौँ । यस अवसरमा सबै पाठक, विज्ञापनदाता र शुभचिन्तकप्रति आभार व्यक्त गर्दछौँ ।