कोरोना भाइरस महामारीको रुपमा फैलिइरहेका बेला मोरङको सिमावर्ती नाका हुँदै नेपालबाट भारततिर इन्धन (पेट्रोलीयम पदार्थ) को तस्करी भइरहेको पाइएको छ ।
कोरोना भाइरस सङ्क्रमण दर उच्च रहेको भारततिर लैजाँदै गरेको अवस्थामा मोरङको रतुवामाईबाट सशस्त्र प्रहरीले ठूलो परिणाममा इन्धन नियन्त्रणमा लिएपछि तस्करी हुने गरेको पुष्टि भएको हो । सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल नम्बर ३ बटालीयन हेडक्वार्टर टंकीसिनवारीबाट इन्सपेक्टर ९प्रहरी निरीक्षक०को नेतृत्वमा खटिएको टोलीले शनिबार बिहान पाँच हजार आठ सय लिटरजति इन्धन नियन्त्रणमा लिएको छ ।
ट्रकमा राखेर नेपालबाट भारततर्फ तस्करी हुँदै गरेको अवस्थामा २४ ड्रम इन्धन रतुवामाई नगरपालिका–४ बाट नियन्त्रणमा लिइएको सशस्त्र प्रहरी बल मोरङका प्रमुख एसपी तीर्थ पौडेलले बताए । उनका अनुसार ट्रकसहित तस्करीको २३ ड्रम डिजेल र एक ड्रम पेट्रोल बरामद गरिएको हो ।
एउटा ड्रमभित्र लगभग दुई सय ५० लिटर डिजेल छ । २३ वटा ड्रममा डिजेल मात्रै पाँच हजार सात सय लिटरजति रहेको जानकारी पौडेलले दिए । एउटा मात्रै ड्रममा बरामद भएको पेट्रोल भने एक सय लिटरजति रहेको उनको भनाइ छ ।
सशस्त्रको टोलीले इन्धन तस्करीमा प्रयोग गरिएको मे १ ख १५०९ नम्बरको ट्रक पनि नियन्त्रणमा लिएको सशस्त्र प्रहरी बल मोरङका प्रवक्ता डीएसपी नवीनसिंह राईले जानकारी दिए । उनका अनुसार सशस्त्र प्रहरीको टोलीलाई देख्नासाथ इन्धन तस्करी गर्नेहरु ट्रक छाडेर फरार भएका थिए । चालकसहित अरु व्यक्तिहरु भागेपछि ट्रक नियन्त्रणमा लिएर खानतलासी गर्दा तस्करीको इन्धन बरामद भएको जानकारी राईले दिए ।
‘कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण नियन्त्रणका लागि आवतजावत नै बन्द गरेर दुई देशीय सीमा नाका सिल गरिएको अवस्थामा ट्रकमै राखेर नेपालबाट भारततर्फ इन्धनको तस्करी भइरहेको पुष्टि यस घटनाबाट हुन्छ,’ एसपी पौडेलले भने, ‘सुरक्षाकर्मी कोरोना नियन्त्रणतर्फ केन्द्रित हुँदा अवैध धन्दामा संलग्नहरुले मौका छोपेको हुनसक्छ ।’ उनले तस्करी लगायतका अवैध धन्दा नियन्त्रणमा लिन नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रमा निगरानी बढाएर कडाइ गर्दै उच्च सतर्कता अपनाइएको जानकारी दिए ।
पौडेलका अनुुसार नेपाल–भारत सीमानजिकबाट ट्रकसहित तस्करीको इन्धन बरामद भए पनि त्यसको बिलविजक फेला परेको छैन । कोही पनि आफ्नो दाबी गर्दै नआएका कारण इन्धनलाई आवश्यक कारबाहीका लागि आइतबार विराटनगर भन्सार कार्यालयमा बुझाइने जानकारी उनले दिए ।
डिजेल, पेट्रोल लगायतका इन्धनको मूल्य नेपालभन्दा भारतमा महँगो पर्ने भएकाले नेपालबाट भारततिर तस्करी हुने गरेको छ । तर विगतदेखि नै हुने गरेको तस्करी कोरोना महामारीका समयमा पनि हुने गरेको हो । मूल्य बढी पर्ने भएकाले नेपालबाट तस्करको गिरोहले सुरक्षाकर्मीलाई छलेर लुकाईछिपाई इन्धन तस्करी गरी भारत पु¥याउँदै बिक्री गर्ने गरेको विभिन्न घटनाबाट पुष्टि हुन्छ ।
प्रदेश १ मा डिजेलको मूल्य प्रति लिटर एक सय चार रुपैयाँ पाँच पैसा, पेट्रोलको एक सय २१ रुपैयाँ पाँच पैसा कायम गरिएको छ । नेपालमाभन्दा भारतमा डिजेल प्रति लिटर ३९ रुपैयाँ २८ पैसा र पेट्रोल ३२ रुपैयाँ ६६ पैसा महँगोे रहेको नेपाल आयल निगम प्रदेश १ कार्यालय विराटनगरका प्रवक्ता दिवश विष्टले बताए ।
विशेष गरेर सीमावर्ती क्षेत्रमा सञ्चालित पम्पहरुबाट पेट्रोलीयम पदार्थको भारततिर तस्करी भइरहेको पाइन्छ । ति पम्पहरुमा नियमित अनुगमन र नियमन गर्ने काम भइरहेको दाबी निगमको छ । तर पनि भारतमा धेरै मूल्यपर्ने भएकाले इन्धनको तस्करी रोकिएको छैन । आयल निगम स्रोतले दिएको जानकारी अनुसार तस्करी रोक्नका लागि निगमले बनाएको नीति नै गलत छ ।
‘तस्करी रोक्न सीमाका पम्पहरुमा नियमित अनुगमन गर्नुपर्ने नीति निगमको छ,’ स्रोतले भन्यो, ‘तर पम्पहरुले मागेजति पेट्रोलीयम पदार्थ उपलब्ध गराउनैपर्ने बाध्यता पनि छ ।’ पम्पबाट भएको माग बमोजिम इन्धन आपूर्ति नगर्दा उपभोक्ताले नपाउने र माग भएजति दिँदा तस्करी हुने समस्या रहेको स्रोतको भनाइ छ ।
तस्करी रोक्नका लागि सीमा क्षेत्रका पम्पबाट हुने अत्याधिक मागको कोटा घटाउनुपर्ने र इन्धन बिक्रीमा निगरानी बढाउन प्रशासनले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुपर्ने अवस्था रहेको निगमले जनाएको छ ।
कोसी अनलाइनबाट साभार ।
Discussion about this post